تبلیغات

مرجع کد و ابزار وب

ابزار ساخت کد پاپ آپ نیو تب

لردگان
تاریخچه شهر لردگان
تاریخچه شهر لردگان
تاریخچه شهر لردگان لردگان که در متون تاریخی منطقه بختیاری به نامهای "لردجان" و "لوردجان" و "لوردغان" نیز نامیده شده شهرستانی است در محدوده جغرافیایی سیاسی چهارمحال و بختیاری. آنچه که امروز در تقسیمات کشوری بعنوان استان چهارمحال و بختیاری آورده می شود با آنچه که از قدیم به عنوان بختیاری معروف بوده تا اندازه ای متفاوت بوده است . در گذشته بختیاری منطقه ای وسیع مابین چهار محال –فارس- لرستان و خوزستان را شامل می شده حال آنکه در تقسیمات کشوری سالهای اخیر چهار محال و بختیاری و بخشی از این منطقه در استان چهار محال و بختیاری و بخشی دیگر در استان خوزستان قرار گرفته. در بعضی از متون تاریخی از این منطقه به عنوان "جانکی" یاد شده بخشی از جانکی که مرکز آن لردگان بوده به جانکی سردسیر و بخشی که در خوزستان قرار داشته به جانکی گرمسیر معروف بوده است . در این مورد تاریخ بختیاری چنین می خوانیم: "جانکی که جزو بختیاری است دو قسمت شده یکی جانکی سردسیری یکی جانکی گرمسیری " سلسله جبال زاگرس با کوهای سر به فلک کشیده بختیاری را به دو منطقه گرمسیر و سردسیرتقسیم می کند. دامنه های سر سبز شمالی زاکرس تا برسد به شهرهای و روستاهای چهار محال در یک طرف (ییلاق) و ذشت های ایذه و رامهرمز دزفول و شوشتر در طرف دیگر (قشلاق) قرار دارند. ایل بختیاری که از ایلات بسیار قدیمی ایران و این منطقه است از گذشته های دور ما بین این مناطق درآمدو شد بوده است. بخشهایی از ایل بختیاری از گذشته دور و به مرور زمان بر اثر رشد جمعیت و مشکلات ناشی از زندگی کوچ نشینی و مسائل اجتمائی خاص منطقه از یک طرف و یافتن آب و زمین از طرف دیگر یکجانشین یا چند جانشین شده اند. شهرهای مانند ایذه بعنوان اولین ونقاطی نظیر لردگان بعنوان نقاط بعدی به دلیل موقعیت مناسب اقلیمشان انتخاب شدند. اگر این اصل محیط شناسی شهری را که معتقد است وجود تمدن در یک منطقه به انتشار آن تمدن در کلیه نقاطی که از نظر فرهنگی- اقتصادی در ارتباط با آن منطقه اند می انجامد را قبول داشته باشیم میتوان نتیجه گرفت مناطق ییلاق ایل بختیاری نظیر لردگان هم که در ارتباط با منطقه ایذه بوده است از این تمدن بی بهره نبو ده است . اینکه لردگان مشخصا از چه زمانیس برای اسکان فصلی و بدنبال آن اسکان همیشکی انتخاب شده است روشن نیست. اما قدیمی ترین سند تاریخی در مورد این شهر را میتوان در سفرنامه ناصر خسرو یافت. او در صفحه 116 سفرنامه خود در مورد لردگان که آنرا لوردغان خواند چنین می نویسد: ....و به لوردغان رسیدم که از ارجان تا آنجا چهل فرسنگ بود و آن لوردغان سرحد پارس است و از آنجا بهه لنجان رسیدم و بر دروازه شهر نام سلطان طغرل بیک نوشته دیدم و از آنجا به شهر اصفهان هفت فرسنگ بود.... اما از نظر تاریخی اولین سند مربوط به تشکیل حکومت در این منطقه بر میگردد به تشکیل حکومت لر بزرگ (سلسله صفویه) در کل خاک بختیاری متأسفانه هیچ یک از متون تاریخی نامی از لردگان در ارتباط با حکومت سلسله صفویه نبرده اند اما استفاده از روش تاریخ تطبیقی تا اندازه ای واقعیت را روشن می کند. در کتاب تاریخ بختیاری نوشته سردار اسعد آمده است : پس از او (ابوطاهر ) اتابک نصرت الدین بن هزار سیف جایش را گرفته( بعد از سال 550 هجری ) و استقلال کامل یافت و در میان اقوام و طوایف مختلف زیر فرمانش نام بختیاری ذکر شده و بعضی از آنان را عرب عقلی – بختیاری – جانکی –راکی نامیده اند. اگر قسمت تاریخی اخیر را با گفته های شفیع خان که در کتاب تاریخ بختیاری از قول "لیارد" سیاح انگلیسی نقل شده است مقایسه کنیم این بخش از تاریخ لردگان مشخص می شود "لیارد" می نویسد: "از شهر های قدیم بختیاری یکی ایزج (ایذه ) است که معروف به مال میر است و دیگری لوردگان که واقع است در جانکی سردسیر. " از زمان رو به ضعف گذراندن حکومت لر بزرگ تا به قدرت رسیدن حکومت مقتدر و متمرکز صفویه سلسله هایی که در ایران به قدرت می رسند به دلایل متعدد از جمله صعب العبور بودن منطقه امکان بسط قدرت خود در منطقه را نیافتند . در دوران حکومت صفویه ایلخانی از طرف حکومت مرکزی که اغلب از خوانین ایلات بودند تعیین می شد. وظیفه اینان کنترل جمع آوری مالیات و فرستادن نیرو برای حکومت مرکزی بود. چنین وضعی در طول تاریخ ایلات ایران پایدار نبوده است درست به موازات ضعف و فتور حکومت مرکزی خوانین علم طغیان برافراشته از پرداخت مالیات و فرستادن نیرو برای حکومت مرکزی سربازده ادعای حکومت می کردند. این وضع در اواخر حکومت نادرشاه و اوائل سلسله زندیه مشهود است. در زمان قاجاریه تغییر اساسی در وضع موجود بوجود نیامد. در سفرنامه سیاحان خارجی مطالبی از این دوره در رابطه با شهر لردگان وجود دارد. در تاریخ بختیاری از قول لیارد چنین می خوانیم " قلعه لردگان در یک جنگل واقع است نزدیگ قلعه یک تپه مصنوعی می باشد احتمال دارد عمارت عالیه اینجا بوده قلعه لردگان مربع بوده..." روند گسترش شهر در ادوار مختلف هسته اولیه شهر لردگان در گذشته نسبتا دور (حدود هشتصد سال پیش ) د ر کنار زمین های کشاورزی و نزدیک سرچشمه "برم" تشکیل میشود این شهر که در گذشته چهره روستایی داشته به سه محله دشت آباد – میان جوی و آخوند محدود می شده . از میان این محلات محله دشت آباد به استناد قول افراد مسن و نزدیکش با قبرستان کنار محله از قدمت بیشتری برخوردار است. گسترش این شهر در گذشته از پیچیدگی خاصی برخوردار بوده موقعیت کنار محله مناسب و ویژه اقلیمی به همراه امکانات مستعد کشاورزی نظیر آب و زمین بعنوان تنها امکان زندگی برای خانواده هایی از عشایر بختیاری که به زندگی یکجانشینی جلب می شدند باعث می شده که مهاجرین حاشیه زمین های کشاورزی امتداد مسیر چشمه را برای اسکان در حاشیه شهر ترجیح دهند. در نتیجه گسترش شهر در امتداد زمینهای کشاورزی و بصورت ایجاد روستاهای جدید انجام گرفته این وضعیت از سالهای چهل به بعد با اشباع شدن تدریجی نیروی کار لازم در بخش کشاورزی و تغییرات و تحولات کلی در سطح کشور تغییر جهت می دهد . از این زمان به بعد به موازات رشد مهاجرت عشایر و ساکنین روستاهای دوردست بوجود می آیند. محله "ساطح " در کنار محله آخوند و در حاشیه "برم" و قسمت جنوبی محله دشت آباد بدین صورت شکل می گیرند. دهه 50 را باید سر آغاز تدریجی گسترش فیزیکی شهر دانست. این روند که بعد از اقلاب شکل کاملا شتابانی بخود می گیرد باعث می شود که شهر از سه طرف گسترش بلا انقطاع خود را ادامه دهد . با ایجاد خیابان انقلاب حاشیه شرقی این خیابان از واحدهای مسکونی پوشیده می شود خانه سازی در شمال خیابان شهداء که به مرور و بعد از سالهای 55 شروع شده بود شتاب بیشتری بخود می گیرد . بخش جنوبی شهر در اثر مهاجرت بی امان عشایر و ساکنین روستاهای اطراف از هر سو گسترش می یابد . اگر چه خیابان های اصلی شهر تا اندازه ای به فیزیک شهر نظم داده اما در مواردی پراکنده سازی های بی رویه خصوصا در محل مسیل به چهره شهر آسیب هایی جدی وارد آورده است. توسعه شهر بعد از سال 1363 تا کنون نیز شامل توسعه تا شمال و شرق و نیز جنوب شهر می باشد. تاریخچه موقعیت جغرافیائی شهرستان لردگان شهر لردگان در متون تاریخی بعنوان ( جانكی ) نام برده شده و بنامهای ( لوردغان ) لوردجان ،لردجان نیز نام برده شده است در محدوده جغرافیائی ضلع جنوبی استان چ و ب واقع گردیده است قدیمی ترین سند تاریخی در مورد این شهرستان را می توان در ( سفرنامه ناصر خسرو) پیدا كرد او در صفحه 116 ( سفرنامه خود در مورد لردگان كه آن را لوردغان می خوانند چنین می نویسد به لوردغان ( لردگان ) باشد رسیدم كه ارجان ( بروجن ) تا آنجا چهل فرسنگ راه بوده و این لوردغان سر حد پارس است از قدیم الایام اقوام و طوایف متعددی از جمله اتابكان لر در این مكان زندگی می كردند با توجه به آثار تاریخی نشان از وجود تمدن های كهن در این منطقه است كه به هزاره ششم وهفتم قبل از میلاد بر میگردد از غنی ترین نواحی باستانی كشور بحساب می آید چنین بر می آید كه این شهرستان دارای قدمت تاریخی و آثار باستانی بسیاری در دوران خود میباشد و نشان از فرهنگ و قدمت و تمدن چندین هزار ساله دارد كه با آداب و رسوم مردم عجین شده و نوع نگرش خاصی و فرهنگ بومی اصیل را در شهرستانهای مشابه هم بوجود آورده است شهر لردگان : مركز شهرستان لردگان شهر قدیمی لردگان است كه به دلیل داشتن آب وهوای مساعد و محیط و موقعیت جغرافیائی مناسب از مهمترین مكانهای زیستی در ایران بشمار می رود0 شهر لردگان در 160 كیلومتری مركز استان ( شهركرد ) قراردارد نزدیكترین شهرستان به لردگان شهرستان بروجن است از سمت جنوب با استان كهكیلویه بویر احمد واز سمت غرب با استان خوزستان همسایه است حدود 5 كیلومتر وسعت دارد و5/2 كیلومتر مربع معابر اصلی دارد و مساحت شهرستان لردگان 3/3368 كیلومتر مربع میباشد و 8/12 درصد از وسعت استان را بخود اختصاص داده فاصله این شهرستان تا استان اصفهان 200 كیلومتر است و همین نزدیكی و مجاورت با استان اصفهان نیز تائیر مثبتی در امر اشتغال جوانان این شهرستان و حت اقتصاد مردم منطقه داشته است0 ارتفاع لردگان در سطح دریا 1700 متر است دارای آب و هوای متنوعی است 0 زمستانهای نسبتاً سرد و تابستانهای نسبتاً گرم دارد شهرستان لردگان محیط مناسب برای جذب توریست میباشد و دارای قابلیتها و استعدادهای گردشگری فراوانی دارد. كه مهمترین آنها عبارتند از ، آبشار آتشگاه ، كه در فاصله 60 كیلومتری لردگان قرار دارد و موقعیت طبیعی و دیدنی ویژه ای را برای هر گردشگری بوجود می آورد مكان بسیار مناسب و دارای آب و هوای متنوع بخصوص در فصل تابستان میباشد كه همه ساله پذیرای توریست های داخلی و خارجی است 0 چشمه برم لردگان كه در مركز شهر واقع شده است آنچه را در اینجا باید شكر گزار شویم این است كه بدلیل محروم بودن شهرستان و كمترین امكانات و خدمات در مناطق گردشگری ایجاد نشده و همین مساله باعث گردیده تا اثرات منفی در جذب توریست در شهرستان باشد و نیاز به بازسازی و احداث امكانات رفاهی و خدماتی برای جذب توریست در مكانهای گردشگری در منطقه می شود شهرستان لردگان دارای چهار بخش و 360 روستا میباشد كه طبق آمار سال 1375 : جمعیت بالغ بر 532/143 نفر بوده كه الان بالغ بر 180 هزار نفر است و رشد جمعیت حدود 2/3 در صد میباشد و كمتر از 40 % جمعیت در شهر لردگان است و حدود 60 % جمعیت در روستاها زندگی می كنند عواملی چون رشد سریع جمعیت و بالا رفتن جمعیت شهری پیامدهای نظیر بیكاری ، بیكاری پنهان ، مهاجرت ، و ضرورت ایجاد شغل و ایجاد تاسیسات جهت پر كردن اوقات فراغت جوانان را بدنبال خواهد داشت 0 امروزه مهاجرت بی رویه روستائیان به شهر لردگان و سایر شهرهای شهرستان در حال افزایش است این رشد جمعیت شهرنشینی باعث كمبود امكانات در خدمات شهری مانند حمل و نقل شهری ، كمبود مسكن ، وامكانات رفاهی و خدماتی و فرهنگی شده حدود 10 % از این جمعیت عشایر هستند كه با ییلاق و قشلاق زندگی خود را سپری می نمایند و نقش مهمی در تامین گوشت ،لبنیات شهرستان دارند لازم بذكر است كه پس از شهرستان شهركرد شهرستان لردگان دومین شهر پرجمعیت استان است اما از نظر صنایع و كارخانجات كمترین سهم را به این شهرستان اختصاص داده اند نژاد همه مردم شهر لردگان لر است زبان آنها لری محلی است مذهب آنها شیعه اثنی عشری است 0آداب و رسوم و فرهنگ لرد نشات گرفته از اعتقادات قومی و مذهب شیعه در بین مردم است و همین عامل مذهب تاثیر بسزائی در متعهد و یكپارچه و هماهنگ نمودن مردم شهرستان داشته در ایام ماه محرم و عاشورا و یا شبهای قدر و دهه های فاطمیه حال و هوای خاصی در بین عزاداران پیدا است كه نشان از محبت و دوستی مردم نسبت به اهلبیت است 0 اقتصاد اكثر مردم شهرستان كشاورزی است و تعدادی نیز به دامداری و زندگی عشایری مشغولند با توجه به رشد زیاد جمعیت در این شهرستان و كمبود كارخانجات وصنایع اكثر جوانان شهرستان به مناطق صنعتی استانهای همجوار یا دوردست سفر می كنند كه این مسئله باعث خطرات زیادی از جمله تصادفات بین جاده ای برای نسل جوان بحساب می آید. با توجه به مهاجرت جوانان به شهرهای دیگر برای كار افراد فعال در منطقه كاهش پیدا می كنند و تعداد زنان ،سالمندان ، كودكان در روستاها زیاد است و این مسئله باعث كاهش فعالیتهای كشاورزی كه رونق هر كشور و شهرستانی میباشد خواهد شد این شهرستان دارای معادنی همچون سنگ نمای ساختمان ، نفت و غیره میباشد اما فعلاً هیچگونه استخراجی در آن صورت نمیگیرد كه بتواند جذب اشتغال نمایند 0 شهرستان لردگان از نظر منابع طبیعی بخصوص آب در موقعیت ویژه ای قرار دارد ، رودخانه های بزرگ مانند مانند رودخانه خرسان ، در جنوب شهرستان كه چندین سد بر روی آن در دست اقدام است ، رودخانه بزرگ ارمند ، چشمه برم لردگان در مركز شهر میباشد كه این چشمه اشتغال زائی بر 20 هزار شغل را به خود اختصاص داده كه اگر جهت ساماندهی آن توجه ویژه ای شود كه باعث افزایش آن شود چرا كه ما الان جنگ نفت را در جهان داریم و در آینده جنگ جنگ آب است اكثر كشاورزی این شهرستان آبی است لردگان 120000 هزار هكتار مراتع جنگلی دارد اراضی آن كل 595 هكتار است 0 بررسی و شناخت شهر لردگان هسته اویه شهر لردگان نسبتا دور حدود 800 سال پیش در كنار زمین های كشاورزی و نزدیك سرچشمه ( برم ) لردگان شكل گرفته است هم اكنون شهر لردگان دارای 5 محله بنام دشت آباد ، میان جوی ، آخوند ، ساطحی و محله های مجاور آخوند ( محله نوساز ) میباشد 0 این شهر در گذشته چهره كاملاً روستائی داشته و به سه محله دشت آباد،آخوند ، میان جوی تقسیم شده است و هم اكنون بالغ بر 30 هزار جمعیت ساكن شهری را در خود جای داده

مهرکوش جلیل نهم آذر 96 - 11:17 ق.ظ نظرات()